Τα συντηρητικά στα καλλυντικά

Τα συντηρητικά στα καλλυντικά

Τα συντηρητικά στα καλλυντικά

31 Διεθνές συνέδριο Υγείας, Αισθητικής (2008)

Comite International D’Esthetique Et De Cosmetologie (CIDESCO)

Μυρογιάννης Κ. Παναγιώτης

Με τον όρο «συντηρητικά» εννοούμε μια σειρά χημικών ουσιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά προκειμένου να καταστρέψουν ή να εμποδίσουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών κατά την διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας, της αποθήκευσης τους και τελικά κατά την χρήση τους από τον καταναλωτή. Οι λόγοι που επιβάλλουν την συντήρηση των καλλυντικών και των φαρμακευτικών προϊόντων είναι δυο. Ο πρώτος είναι η διαφύλαξη του προϊόντος κατά την διάρκεια της αποθήκευσης του, ώστε να μην αλλοιωθεί και χάσει τις ιδιότητες για τις οποίες έχει σχεδιαστεί. Ο δεύτερος έχει να κάνει με την πιθανότητα πρόκλησης μόλυνσης στον καταναλωτή από την χρήση μη επαρκώς συντηρημένων και συνεπώς επιμολυσμένων προϊόντων.

Οι δυο παραπάνω λόγοι σκιαγραφούν ένα σύνολο ιδιοτήτων που πρέπει να έχουν οι ουσίες που χρησιμοποιούνται σαν συντηρητικά και οι οποίες συνοψίζονται στα ακόλουθα σημεία:

  • 1. Ένα συντηρητικό θα πρέπει να είναι αποτελεσματικό για ένα ευρύ φάσμα μικροοργανισμών.
  • 2. Η ταχύτητα με την οποία καταστρέφει τους μικροοργανισμούς θα πρέπει να είναι μεγάλη.
  • 3. Το συντηρητικό θα πρέπει να είναι σταθερό και δραστικό για όσο χρονικό διάστημα παραμένει το προϊόν στο ράφι.
  • 4. Να είναι ασφαλές για τον χρήστη στις συγκεντρώσεις που χρησιμοποιείται στο προϊόν.
  • 5. Να είναι δραστικό σε ένα μεγάλο εύρος τιμών pH του τελικού προϊόντος.
  • 6. Να υπάρχει συμβατότητα με τα υπόλοιπα συστατικά του προϊόντος, δηλαδή να μην αδρανοποιείται από τα συστατικά αυτά, χάνοντας την συντηρητική του δράση.
  • 7. Να είναι άχρωμο και άοσμο, ώστε να μην αλλοιώνει την εμφάνιση και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος στο οποίο προστίθεται.
  • 8. Να είναι σταθερό στις θερμοκρασίες παραγωγής του προϊόντος.
  • 9. Να εμφανίζει σημαντική διαλυτότητα είτε στην υδατική είτε στην λιπαρή φάση ενός προϊόντος.
  • 10. Η χρήση του να είναι οικονομικά συμφέρουσα.

Οι διφορούμενες απόψεις που επικρατούν σχετικά με την απόλυτα ασφαλή χρήση των parabens δημιουργούν την ανάγκη εύρεσης νέων τρόπων και μεθόδων συντήρησης των καλλυντικών. Ένας από τους μελλοντικούς εναλλακτικούς δρόμους δείχνει να είναι οδηγεί στον χώρο των φυσικών προϊόντων.

Φυσικά συντηρητικά μπορούν ανα θεωρηθούν το κοινό, μαγειρικό αλάτι, η ζάχαρη, το οινόπνευμα, το μέλι, τα αιθέρια έλαια. Συμπληρωματικά, μπορεί κανείς να μιλήσει και για φυσικές μεθόδους συντήρησης, όπως είναι η θέρμανση, η κατάψυξη και η ξήρανση. Η προσέγγιση αυτή της συντήρησης, αν και είναι πολύ περισσότερο αποδεκτή από μεγάλη μερίδα καταναλωτών, με σχετικά υψηλό βαθμό οικολογικής συνείδησης, εντούτοις είναι προς το παρόν οικονομικά μη συμφέρουσα για την μεγαλύτερη πλειοψηφία των καλλυντικών προϊόντων.

Τα τελευταία χρόνια, μελέτες δείχνουν ότι συστατικά όπως τα αιθέρια έλαια, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν συντηρητικά, είτε μόνα τους, είτε σε συνδυασμό με κάποιο άλλο συνθετικό συντηρητικό, το οποίο προφανώς θα χρησιμοποιηθεί σε μικρότερη συγκέντρωσης στο προϊόν.

Στις μέρες μας, οι καλά ενημερωμένοι καταναλωτές προτιμούν καλλυντικά παρασκευασμένα με φυσικά συστατικά.

Η τάση αυτή μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι η μακρόχρονη υγεία του δέρματος είναι συχνά συνυφασμένη με την χρήση φυσικών συστατικών σε προϊόντα προστασίας του δέρματος, από παλαιότερες εποχές. Τα προϊόντα αυτά είναι δοκιμασμένα και είναι συμβατά με το ανθρώπινο δέρμα από ότι άλλα συστατικά, υποστηρίζουν τις φυσικές λειτουργίες του δέρματος και προσφέρουν πιο ήπια και ολοκληρωμένη φροντίδα, χωρίς όμως να είναι λιγότερο δραστικά. Επιπλέον είναι κατά πολύ περισσότερο ασφαλή σε σχέση με τα συνθετικά προϊόντα και πολλές φορές έχουν υψηλό βαθμό αποτελεσματικότητας. Ένα άλλο σημαντικό σημείο είναι το ότι το δέρμα αναπτύσσει αμυντικούς μηχανισμούς αποβολής των συνθετικών ουσιών με τις οποίες έρχεται σε επαφή, με επακόλουθο να μην επιτρέπει τη σε βάθος διείσδυση των δραστικών συστατικών του χημικού καλλυντικού προϊόντος. Έτσι, τελικά γίνεται αναποτελεσματικό. Το δέρμα, όμως, δεν αναπτύσσει το ίδιο εύκολα αμυντικούς μηχανισμούς στα φυσικά προϊόντα, επειδή περιέχουν εξ ολοκλήρου φυσικά συστατικά, με τα οποία, απλούστατα, έχει ξαναέλθει σε επαφή. Έτσι, έχουμε τη μέγιστη δυνατή δράση.

Τα αιθέρια έλαια έχουν αιρετικές αντιμικροβιακές ιδιότητες, και ως εκ τούτου θα μπορούσαν να αποτελέσουν φθηνή και ασφαλή εναλλακτική λύση για την συντήρηση των καλλυντικών, έναντι των συνθετικών συντηρητικών.

Η χρήση των αιθέριων ελαίων σαν συντηρητικά των καλλυντικών μπορεί να εμφανίσει μια σειρά από πλεονεκτήματα, όπως η προσφορά ενός ελκυστικού αρώματος στο προϊόν, εγγυήσεις προστασίας από αρκετούς μικροοργανισμούς, αλλά και ενίσχυση των δερματολογικών ιδιοτήτων και της συντήρησης του τελικού προϊόντος. Θετική επίδραση έχει και στην εμπορική εικόνα του προϊόντος

Έχει αναφερθεί ότι η συντηρητική δράση των αιθέριων ελαίων μπορεί να μεγιστοποιηθεί με συνδυασμό με άλλες ουσίες ή παραμέτρους, όπως είναι το χαμηλό pH, οι χαμηλές θερμοκρασίες, χηλικές ενώσεις (EDTA) κ.α. Οι χηλικές ενώσεις αυξάνουν την διαπερατότητα των κυτταρικών μεμβρανών των βακτηρίων και τις καθιστούν πιο ευαίσθητες σε ουσίες όπως τα αιθέρια έλαια. Το κυτταρικό τείχος των Gram-αρνητικών βακτηρίων πιστεύεται ότι δεν επιτρέπει στις ενεργές ενώσεις των αιθέριων ελαίων να φτάσουν στην κυττοπλασματική μεμβράνη. Ως εκ τούτου, οι χηλικές ενώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικά συστατικά στην ενίσχυση της δράσης των αιθέριων ελαίων, αφού δρώντας συνεργιστικά μαζί τους μπορούν να ελέγξουν τα Gram – αρνητικά βακτήρια, τα οποία εμφανίζουν μεγάλη αντίσταση ενάντια σε αντιμικροβιακούς παράγοντες.

Η ερευνητική ομάδα βιοτεχνολογίας φυσικών προϊόντων του Πανεπιστημίου Fort Hare της νοτίου Αφρικής χρησιμοποίησε μια σειρά αιθέριων ελαίων ως φυσικά συντηρητικά σε μια υδατική κρέμα. Πρόκειται για τα αιθέρια έλαια που προέρχονται από 2 γηγενή φυτά της νοτίου Αφρικής, Artemisia afra και Pteronia incana καθώς και 2 δυο μεσογειακά αρωματικά φυτά, τα οποία ευδοκιμούν στην ίδια χώρα, και είναι τα Lavandula officinalis και Rosmarinus officinalis. Με εξαίρεση τα Pseudomonas aeruginosa strains, τα έλαια επέδειξαν αξιοσημείωτη αντιμικροβιακή δράση έναντι όλων των κοινών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων και των βακτηρίων και μυκήτων. Τα αποτελέσματα της έρευνας κατέδειξαν τα αιθέρια έλαια θα μπορούσαν να προταθούν ως υποψήφια μελλοντικά συντηρητικά ανάλογων καλλυντικών προϊόντων. To έλαιο από το φυτό Artemisia afra ήταν το πιο αποτελεσματικό στην μείωση του μικροβιακού φορτίου μιας υδατικής κρέμας εντός 2-7 ημερών. Όταν μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις αιθερίου ελαίου παρατηρήθηκε ότι εκτός από συντηρητικό, το συστατικό αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ταυτόχρονα και ως άρωμα του προϊόντος.
Όπου δοκιμάστηκαν τα αιθέρια έλαια ως συντηρητικά έδειξαν ικανότητα μείωσης του μικροβιακού φορτίου, αν και η μείωση αυτή ποικίλει ανάλογα με το είδος του μικροοργανισμού, την συγκέντρωση του αιθερίου ελαίου που χρησιμοποιήθηκε καθώς και από τον χρόνο επώασης.
Αν και ιδανικό συντηρητικό, όπως ήδη έχει προαναφερθεί, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα, ο δρόμος για την βελτίωση των ιδιοτήτων των συντηρητικών των καλλυντικών, αλλά και η κατανόηση των μηχανισμών αλληλεπίδρασης που έχουν με τον ανθρώπινο οργανισμό, είναι μακρύς και γεμάτος ερευνητικές προκλήσεις. Η μέχρι τώρα αποκτηθείσα γνώση γύρω από το θέμα των συντηρητικών, θεωρητική και πειραματική μαζί με μια πιο ευρεία οικολογική θεώρηση του όλου θέματος μπορούν να αποτελέσουν ένα καλό εφαλτήριο για την παραγωγή ολοένα και πιο αποτελεσματικών και ασφαλών συντηρητικών.

Αγορά υλικών για καλλυντικά ΒΙΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ  ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Athinarom τηλ. 210 7242151

ΑΘΗΝΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – ΧΑΝΙΑ

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ομορφιά

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s